Kolejny sukces Polski w obszarze cyfryzacji na arenie międzynarodowej
Ministerstwo Cyfryzacji wprowadziło do kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej EU-Kanada (CETA) zapisy interpretacyjne pozwalające zabezpieczyć interes państw członkowskich w obszarze ochrony prywatności oraz ochrony danych osobowych – w kontekście handlu elektronicznego i przepływu danych, w tym danych osobowych

W odniesieniu do handlu usługami i inwestycji kompleksowa umowa gospodarczo-handlowa UE z Kanadą (CETA) stanowi najbardziej kompleksową umowę handlową zawartą przez Unię Europejską i jest pierwszym porozumieniem nowej generacji wynegocjowanym z krajem należącym do grupy G-7. Z perspektywy Unii Europejskiej priorytetowymi kwestiami są głęboka liberalizacja dostępu do rynków usług oraz zapewnienie swobody działania i niedyskryminacyjnego traktowania inwestorów. Trwające 5 lat niełatwe negocjacje zakończyły się podpisaniem umowy 30 października 2016 roku, na szczycie Unia Europejska – Kanada. W imieniu Polski i pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej negocjacje prowadziła Komisja Europejska.

Potrzeba ratyfikacji
Ze względu na mieszany charakter Umowy jej pełne wejście w życie wymaga przeprowadzenia odpowiedniej procedury wyrażenia zgody na związanie się nią przez państwa członkowskie UE, w tym Polskę. Oznacza to, że parlamenty narodowe będą mieć prawo do jej oceny w procesie ratyfikacji. Po podpisaniu, a przed pełnym wejściem Umowy w życie, CETA będzie obowiązywać w części handlowej, która pozostaje w zakresie unijnych kompetencji czyli także handlu elektronicznego i telekomunikacji. Warunkiem politycznym rozpoczęcia tymczasowego stosowania jest wyrażenie zgody na zawarcie Umowy przez Parlament Europejski. Głosowanie podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego przewidziano na luty 2017 roku.

Ochrona danych osobowych i prywatności w umowach handlowych staje się europejskim faktem
W celu zabezpieczenia własnych interesów, wraz z Umową, Unia Europejska i Kanada podpisały wspólny instrument interpretacyjny (deklarację), posiadający moc prawną. Instrument doprecyzowuje jak poszczególne zapisy CETA powinny zostać interpretowane, ale nie zmienia tekstu umowy. Odpowiada na zastrzeżenia i rozwiewa obawy państw członkowskich. Z prawnego punktu widzenia jest dokumentem wiążącym zgodnie z art. 31 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów z 1969 roku.

W końcowej fazie negocjacji wspólne porozumienie blokował belgijski region francuskojęzyczny Walonia. To właśnie przyjęcie europejskiej deklaracji stanowiło o być albo nie być umowy CETA, jej tekst musiał zostać zaakceptowany przez wszystkie państwa członkowskie. Ministerstwo Cyfryzacji od wielu miesięcy, w ramach wypracowanego przewodnictwa w grupie państw ‘podobnie myślących’ (ang. like-minded) w Jednolitym Runku Cyfrowym, realizując działania mające na celu zabezpieczenie interesu polskich obywateli w sprawach cyfrowych w umowach handlowych, doprowadziło do wprowadzenia klauzuli ochronnej właśnie w obszarze ochrony prywatności i danych. Brak uzgodnienia deklaracji interpretacyjnej pomiędzy UE a Kanadą stwarzał ryzyko braku gwarancji obywateli dla wykorzystywanych w transakcjach handlowych ich danych osobowych, a co ważniejsze wyzbycia się jurysdykcji tego obszaru.

Niby tylko cztery słowa, a zobacz co osiągnęliśmy
Wprowadzona zmiana jest efektem bliskiej współpracy pomiędzy Ministerstwem Cyfryzacji i Ministerstwem Rozwoju i Finansów oraz Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Do paragrafu drugiego wspólnego instrumentu legislacyjnego dodaliśmy następujące słowa: ochrona prywatności i ochrona danych. Pełna treść klauzuli interpretacyjnej brzmi:

Art. 2 Prawo do wprowadzania regulacji
Zgodnie z umową Unia Europejska i jej państwa członkowskie oraz Kanada mogą nadal przyjmować i stosować swoje przepisy ustawowe i wykonawcze, które w interesie publicznym regulują działalność gospodarczą – dzięki temu będą one mogły realizować uzasadnione cele polityki publicznej, takie jak ochrona i wspieranie zdrowia publicznego, usługi społeczne, edukacja publiczna, bezpieczeństwo, ochrona środowiska, moralność publiczna, ochrona społeczna i ochrona konsumentów, ochrona prywatności i ochrona danych oraz promowanie i ochrona różnorodności kulturowej.
Powyższa modyfikacja ma charakter europejski oznacza to, ze to właśnie z polskiej inicjatywy każde państwo członkowskie w odniesieniu do ochrony prywatności i ochrony danych może przyjmować i stosować własne przepisy ustawowe i wykonawcze. Warto wspomnieć, że prowadzenie zapisu o tym właśnie charakterze nabiera szczególnego znaczenia w świetle polskich doświadczeń związanych z podpisaniem innej umowy handlowej ACTA w 2012 roku, w ramach której Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych oficjalnie zarekomendował niepodpisywanie traktatu uznając ACTA za niebezpieczne dla praw i wolności określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W styczniu 2012 roku blisko 20 witryn rządowych stało się obiektem ataku, w ramach sprzeciwu przeciwko deklaracji podpisania umowy, grupy Anonymous zrzeszającej użytkowników kontestujących ograniczenia wolności narzucane przez rządy czy korporacje. Umowa spotkała się również z ogólnopolskimi protestami społecznymi.

Dalsze działania
Realizując strategię przewodnictwa grupy państw ‘podobnie myślących’ w Jednolitym Rynku Cyfrowym Ministerstwo Cyfryzacji dążyło będzie:

do wprowadzenia przepisów o podobnym charakterze w obecnie negocjowanych umowach handlowych tj. EU-Japonia oraz porozumienie w sprawie handlu usługami (TISA), które w bardziej kompleksowy sposób obejmą kwestie przepływów danych;
w ślad za powyższym rezultatem, oraz w ramach współdziałania Ministerstwa Spraw Zagranicznych z Ministerstwem Rozwoju i Finansów w zakresie umów handlowych podjęto prace dalej idące, szczególnie dotyczące zniesienia nieuzasadnionych barier w przepływie danych nie tylko w ramach Jednolitego Rynku Cyfrowego, ale także w obszarze transgranicznym pomiędzy UE a krajami trzecimi;
wzmocnienia zapisów dotyczących konieczności konsultacji tekstów umów handlowych z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych Osobowych (EDPS) w ramach opublikowanej w styczniu 2017 r. propozycji rewizji rozporządzenia sprawie ochrony danych w instytucjach i organach UE.

źródło: gov.pl

Spotkanie Grupy ds. dostępności zasobów internetowych SPRUC
15.01.2016

11 stycznia 2016 r. odbyło się, z udziałem wiceministra Witolda Kołodziejskiego, kolejne spotkanie Grupy ds. dostępności zasobów internetowych SPRUC. Celem spotkania było podsumowanie projektów zrealizowanych w ramach konkursów organizowanych przez ministerstwo w 2015 r. dotyczących poprawy dostępności zasobów i serwisów www. Podczas dyskusji Grupa zakreśliła również kierunki dalszych działań w tym zakresie.

Projekty dofinansowane przez Ministerstwo Cyfryzacji
Jesteśmy w czołówce krajów europejskich realizujących działania na rzecz dostępności zasobów internetowych. Pokazują to projekty zrealizowane przez organizacje pozarządowe współfinansowane przez MC. Podczas spotkania Grupy przedstawiciele pięciu z sześciu realizatorów dofinansowanych projektów zaprezentowali wyniki swoich prac. Powstałe produkty w większości pokrywają się z zapotrzebowaniem jakie Grupa zdiagnozowała podczas wcześniejszych prac. Powstało szerokie spektrum szablonów www opartych na najpopularniejszych systemach CMS, duży wybór szkoleń i platform e-learningowych, infolinie, raporty z badań dostępności, filmy edukacyjne, narzędzia badawcze.

• Cieszy fakt, że pojawiły się szablony współpracujące z otwartym oprogramowaniem, jak np. bardzo popularny i darmowy WordPress – Jacek Zadrożny, Forum Dostępnej Cyberprzestrzeni, Fundacja Vis Major.

Na uwagę zasługuje system zarządzania treścią PAD CMS dostępny dla osób o specjalnych potrzebach, co daje dodatkową możliwość zatrudniania osób niepełnosprawnych.

• Z dużą satysfakcją widzę, że szablony działają w oparciu o dostępny system zarządzania treścią. Wykorzystując szablony PAD, pracę redaktora serwisu może wykonywać osoba z niepełnosprawnością – Mateusz Ciborowski, Akces Lab.

Nie wszystkie produkty są jednak najwyższej jakości, tak orzekli eksperci zaproszeni do przedstawienia swoich opinii na temat projektów. Jacek Zadrożny i Przemysław Marcinkowski (Fundacja Widzialni) wskazali dobre i słabe strony projektów, rekomendując elementy do poprawy.

Ankieta wśród samorządów
Uczestnicy spotkania zapoznali się również z wynikami ankiety przeprowadzonej wśród samorządów realizujących projekt Ministerstwa Cyfryzacji z zakresu poprawy dostępności serwisów www. Na 130 podmiotów poproszonych o wypełnienie ankiety (wszyscy, którzy realizowali projekty) odpowiedziała prawie połowa. Pytania dotyczyły m.in. sposobu realizacji projektu i ewentualnych trudności. Wyniki oraz rekomendacje Grupy na przyszłość przedstawiła Monika Szczygielska z Fundacji Widzialni. Dotyczyły one m.in. precyzyjnego przygotowywania ogłoszeń o konkursie, określania etapów tworzenia stron www, wymogu zapoznania się z Mapą Dostępności, wyznaczenia lidera dostępności w podmiocie realizującym projekt, wydłużenia czasu realizacji do min. 6 miesięcy, audytu produktów końcowych.

Rada ekspertów
W obecnej perspektywie finansowej 2014-2020 dostępność jest traktowana horyzontalnie i została ujęta w kryteriach wyboru projektów jako obowiązkowa. Oznacza to, że każdy projekt realizowany z funduszy unijnych musi spełniać kryteria dostępności WCAG. Obecnie nie istnieją kryteria weryfikacji jakości realizowanych projektów pod kątem dostępności, dlatego Grupa może stać się miejscem oceny i weryfikacji projektów.

• Jak pokazuje eksperyment w naszym gronie, sam zapis w kryteriach dostępności, nie gwarantuje wysokiej jakości realizowanych projektów. Być może zapis dotyczący audytowania, czy rodzaju dodatkowej autorefleksji nad produktami projektu w Grupie może ten stan zmienić – Tomasz Napiórkowski, Ministerstwo Cyfryzacji.

W pierwszym kroku Grupa opracuje Białą Księgę, zawierającą spis organizacji, firm i osób rekomendowanych do przeprowadzania audytów, szkoleń, tworzenia zasobów cyfrowych. Zaproponowano również powołanie Rady Ekspertów.

• Nie ma w tej chwili w Polsce organu, który decydowałby o zgodności z WCAG w projektach unijnych oraz zgodności z KRI. Dlatego wydaje się konieczne powołanie Rady Ekspertów – Artur Marcinkowski, przewodniczący Grupy ds. dostępności zasobów internetowych.

W skład rady mieliby wejść specjaliści z zakresu standardu WCAG. Zadaniem ich będzie rozstrzyganie sporów dotyczących interpretacji standardu WCAG 2.0.

Co dalej?

• Należy kontynuować proces zwiększający dostępność Internetu. Zapewniam, że nasza droga jest wspólna. Na pewno znajdziemy wspólną przestrzeń do kreatywnych działań. – minister Witold Kołodziejski.

Zdaniem uczestników spotkania ogłoszone dotychczas przez MC konkursy spełniły swoją rolę i są potrzebne. Dzięki zrealizowanym projektom zostały przygotowane solidne podstawy do dalszego zwiększania dostępności zasobów internetowych. A w związku z tym, że w 2015 jedynie 12,8% serwisów przebadanych w ramach Raportu Dostępności spełniało minimalne kryteria dostępności dla osób o specjalnych potrzebach, konieczna jest ich kontynuacja. Kolejne konkursy MC powinny iść w kierunku rozwijania obecnych projektów. Jednocześnie niezbędna jest kontynuacja projektów przez organizacje i to powinno być ew. warunkiem ich przystąpienia do kolejnego konkursu. Dzięki temu uniknie się dublowania działań a projekty będą realizowane przez organizacje do tego przygotowane.

Realizatorzy projektów uznali ponadto, że konieczne jest włączenie w proces instytucji na niższych szczeblach administracji. Wykreowanie liderów dostępności, którzy w swoich środowiskach będą przeprowadzać szkolenia z zakresu tworzenia dostępnych stron www i treści oraz nadzorować prace nad dostępnością na każdym etapie.

Projekty zrealizowane w ramach zadania publicznego: Działania na rzecz poprawy dostępności zasobów i serwisów internetowych dla osób niepełnosprawnych i seniorów.
„Polski Walidator Dostępności PWD online” – Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Regionu „Dolina Gubra”
„Kuźnia Dostępnych Stron” – Fundacja PCJ Otwarte Źródła i Spółdzielnia Socjalna FADO
„Droga do dostępności 2015” – Towarzystwo Tłumaczy i Wykładowców języka migowego „Gest”
„Polska Akademia Dostępności – wsparcie i rozwój” – Fundacja Widzialni
„Urząd dla każdego – poprawa dostępności serwisów internetowych powiatowych urzędów pracy” – Fundacja Aktywizacja
„Internet bez barier. Wsparcie seniorów i osób niepełnosprawnych w swobodnym dostępie do treści cyfrowych” – Stowarzyszenie Edukacja i nauka

źródło: gov.pl